ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტი

ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტი

ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტი აგრარულ უნივერსიტეტს შემოუერთდა 2010 წელს. ინსტიტუტის მიერ შემუშავებულია საქართველოს სატყეო სექტორში მოქმედი ძირითადი მეთოდოლოგიები და ინსტრუქციები, მათ შორის ტყეების ინვენტარიზაციის, ტყის დაცვის, სატყეო სამეურნეო ღონისძიებების დაგეგმვისა და განხორციელების შესახებ, აგრეთვე შედგენილია ტყის შემქმნელი ძირითადი მერქნიანი სახეობების ზრდის მსვლელობისა და აღნაგობის ცხრილები და სხვა.

ინსტიტუტი ტრადიციულად ორიენტირებულია მთის ტყეების ფუნდამენტური და გამოყენებითი კვლევების განხორციელების კუთხით, ამავდროუალდ ავითარებს ახალ მიმართულებებს, რომელიც შეესაბამება ტყის კვლევითი ორგანიზაციების საერთაშორისო კავშირის (IUFRO) ტყის კვლევის მიმართულებების კლასიფიკატორს. აგრეთვე ახორციელებს საკონსულტაციო და საექსპერტო მომსახურებას.

კვლევის ძირითადი მიმართულებები:

ინსტიტუტში ამჟამად მუშაობს ორი სამეცნიერო განყოფილება 3 თანამედროვე ლაბორატორიით, აქედან ერთი მწერთა პათოგენების კვლევის, მეორე ტყის დაცვის და ბიოკონტროლის, ხოლო მესამე - დენდროლაბორატორია. ასევე ინსტიტუტს გააჩნია გენეტიკურად მნიშვნელოვანი მერქნიანი სახეობების FAO-ს სტანდარტების თესლის ბანკი.

საკონტაქტო ინფორმაცია

გიორგი ქავთარაძე

თხილის წარმოების მდგრადობის გაუმჯობესება და ფიტოსანიტარული რისკის შემცირება (2025-2028)

პროექტის მიზანია დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოს თხილის წარმოების ძირითად რეგიონებში, თხილის აგრობიოცენოლოგიური  მონიტორინგი, უმთავრესი  მავნე ორგანიზმების (მწერები, დაავადებები, სარეველები) მიერ დაზიანების ინტენსივობის  დადგენა და ბრძოლის კომპლექსური ღონისძიებების  შემუშავება  კომბინირებული ნაზავების გამოყენებით    პესტიციდური დატვირთვის შემცირების მიზნით.


Nosema maddoxi პათოგენის ინტროდუქცია თხილის ბაღებში კახეთში, საქართველოში, აზიური ფაროსანას Halyomorpha halys ბიოკონტროლისათვის (2025-2026)

პროექტი ითვალისწინებს Nosema maddoxi - ის კვლევას აზიური ფაროსანას პოპულაციაში და მის ინტროდუქციას თხილის ბაღებში აღმოსავლეთ საქართველოში.


აზიური ფაროსნას Halyomorpha halys ბიოკონტროლი, Nosema maddoxi პათოგენის ინტროდუქცია (2025-2026)


ლურჯი მოცვის ბაღების მონიტორინგი და მართვა საქართველოს პირობებში (2023 - 2025)

პროექტის მიზანია დასავლეთ საქართველოს ლურჯი მოცვის წარმოების ძირითად რეგიონებში ლურჯიმოცვის აგრობიოცენოლოგიური მონიტორინგი, უმთავრესი მავნე ორგანიზმების (მწერები, დაავადებები, სარეველები) მიერ დაზიანების ინტენსივობის დადგენა და ბრძოლის კომპლექსური ღონისძიებებისშემუშავება, ნიადაგის ნაყოფიერების ამაღლება და პესტიციდური დატვირთვის შემცირება(თანამონაწილე სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი).


სადოქტორო კვლევა - აზიური ფაროსანას Halyomorpha halys (Stål, 1855) (Heteroptera: Pentatomidae) ბიოეკოლოგიური თავისებურებები და ბიოლოგიური კონტროლი საქართველოში (2023)

წარმოდგენილი სამუშაო ეხება სასოფლო სამეურნეო კულტურების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მავნე მწერის აზიური ფაროსანას - Halyomorpha halys (Stål, 1855 (Heteroptera: Pentatomidae) შესწავლას, მის ბიოეკოლოგიური მახასიათებლების დადგენას, ადგილობრივი ბუნებრივი მტრების გამოვლენას, მის წინააღმდეგ ეფექტიანი და გარემოსათვის უსაფრთხო ღონისძიებების შემუშავებას.

კვლევის აქტუალურობა - სასოფლო სამეურნეო კულტურების ერთ-ერთი უმთავრესი მავნე პოლიფაგი მწერი-აზიური ფაროსანა H. h alys საქართველოში აღინიშნება 2015 წლიდან. საკვების სიუხვემ, კლიმატურმა პირობებმა, მწერის მაღალმა რეპროდუქტიულობამ, ბუნებრივი მტრების სიმცირემ, ხელი შეუწყო მწერის სწრაფ ადაპტაციას და გამრავლებას საქართველოში. დღესდღეობით საგანგაშო მდგომარეობაა, რადგან მწერის გავრცელებამ და აგრესიულმა ქმედებამ დასავლეთ საქართველოში დიდი ზიანი მიაყენა თხილის ბაღებს და გამოიწვია მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ზარალი (საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო; Kharabadze et al. 2019). ამიტომ, აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლის კომპლექსურ ღონისძიებათა სისტემის დამუშავება და მათი რიცხოვნობის რეგულირება, მეტად აქტუალურია. ამ ღონისძიებათა ერთობლიობაში კი მნიშვნელოვანი ადგილი უკავია ადამიანისა და გარემოსათვის უსაფრთხო ბიოლოგიური მეთოდების შემუშავებას, ბუნებრივი მტრების გამოვლენას და მათ გამოყენებას მავნებლების ინტეგრირებული მართვის სისტემაში (IPM).

აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ ბრძოლისათვის საქართველოში, ისევე როგორც მრავალ ქვეყანაში, ძირითადად გამოიყენება ქიმიური ინსექტიციდები, რომლებიც ანადგურენენ სასარგებლო მწერებსაც, აბინძურებენ გარემოს და არღვევენ ეკოლოგიურ ბალანსს.

ქიმიური პესტიციდების გამოყენების შემცირების მიზნით, აზიური ფაროსანას წინააღმდეგ მთელს მსოფლიოში მიმდინარეობს კვლევები, ეკოლოგიურად უსაფრთხო, ბიოლოგიური საშუალებების შემუშავებისათვის, რომლებიც მოიცავს ბუნებრივი მტრების - მტაცებლების, პარაზიტოიდების ენტომოპათოგენური მიკროორგანიზმების (ვირუსები, პროტოზოები, სოკოები, ნემატოდები) ძიებასა და გამოვლენას (Abram et al. 2017; Formella et al. 2019; Andreadis et al. 2021; Francati et al. 2021; Japoshvili at al., 2022), ასევე ბიოტექნიკური საშუალებების, როგორიცაა ფერომონების შექმნას. ასეთი მიდგომა აამაღლებს მავნებელთან ბრძოლის ეფექტიანობას, იგი უსაფრთხო იქნება ადამიანისა და გარემოსათვის, ზიანს არ მიაყენებს ბიომრავალფეროვნებას, შეინარჩუნებს ეკოლოგიურ ბალანს და უპასუხებს გაეროს განვითარების 2015-2030 წლის მიზნებს.

კვლევის სიახლე - საქართველოს პირობებში პირველად იქნა შესწავლილი აზიური ფაროსანას ბიოეკოლოგიური თავისებურებები: ა) თაობათა რაოდენობა, ბ) მკვებავი მცენარეები, გ) სქესობრივი ინდექსი, რომლებიც მნიშვნელოვანია შემდგომში მათ წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებათა ეფექტიანად განხორციელებისათვის. თხილის კულტურის მაგალითზე გამოვლენილია მკვებავი მცენარის გამძლეობის მარკერები. ასევე, გამოვლენილი და შეწავლილია მისი ადგილობრივი ბუნებრივი მტრები (მტაცებლები, ენტომოპათოგენური სოკოები), რომლებსაც აქვთ პოტენციალი წარმატებით იყვნენ გამოყენებული, როგორც აზიური ფაროსანას ბიოლოგიური კონტროლის აგენტები.

წარმოდგენილი ნაშრომის მიზნია - აზიური ფაროსანას ბიოეკოლოგიური მახასიათებლების შესწავლა, ბუნებრივი მტრების გამოვლენა, ბიოლოგიური კონტროლში გამოყენების მიზნით.

დისერტაციის შედეგების შემდგომი განვითარება და გამოყენება ხელს შეუწყობს ბიოლოგიური კონტროლის გაძლიერებას აზიური ფაროსანას  (არა მარტო) მიმართ, ქიმიური საშუალებების ინტენსიური მოხმარების შემცირებას, ეკოლოგიურად სუფთა, ჯანსაღი და კონკურენტუნარიანი პროდუქციის მიღებას, გარემოს ეკოლოგიური ბალანსის შენარჩუნებას.

ტექნიკური თვალსაზრისით: ბიოპრეპარატები, რომელიც დამზადებული იქნება ეკოლოგიურად მდგრად ადგილობრივ ბიოაგენტებზე, უფრო ეფექტიანი და ადაპტირებული იქნება გარემოს ცვალებადობის მიმართ.

კომერციული თვალსაზრისით: იზოლირებული და შესწავლილი ენტომოპათოგენური სოკოები შესაძლოა შეთავაზებული იქნას როგორც ადგილობრივ, ასევე რეგიონალურ ბიოპესტიციდების მწარმოებლებისადმი.


საქართველოში აზიური ფაროსანას (Halyomorpha halys) მიმართ გარემოსათვის უსაფრთხო კონტროლის საშუალებების ძიება და კვლევა (2022 - 2024)

პროექტის ფარგლებში მიმდინარეობს აზიური ფაროსანას პოპულაციაში საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში ენტომოპათოგენური მიკროორგანიზმების ძიება, მათი გამოვლენა და ეფექტურობის შესწავლა აღნიშნული მავნე მწერის მართვისათვის საქართველოში.


საგამომცემლო სახელმწიფო სამეცნიერო გრანტების კონკურსი - მონოგრაფია „საქართველოს ტყის ეკოსისტემების ბიომასაში დეპონირებული ნახშირბადის მარაგები“ (2022 - 2023)

მონოგრაფიაში წარმოდგენილია ავტორთა ჯგუფის მიერ 2009-2020 წლებში საქართველოს ტყეებში ჩატარებული კვლევის შედეგები ძირითად ტყის შემქმნელ (წიფელი, მუხა, რცხილა, წაბლი მურყანი, არყი, ნაძვი სოჭი და ფიჭვი) სახეობებში ბიომასისა და ნახშირბადის მარაგების შეფასების შესახებ. ეს არის პირველი ფუნდამენტური ნაშრომი საქართველოს ტყეების ბიომასისა და ნახშირბადის მარაგების ოდენობაზე და მათ განაწილებაზე ტყის ხნოვანების ჯგუფებისა და ხის ფრაქციების, ტყის კომპონენტების (ხევნარი, მოზარდი, ქვეტყე, ცოცხალი და მკვდარი საფარი, აგრეთვე ნიადაგის ორგანული ნივთიერებები) მიხედვით საქართველოს ყველა რეგიონისათვის.


ხის ნაბურღი ნიმუშების ანალიზი, ტყის ეროვნული აღიცხვა (2020 - 2021)

კვლევა განხორციელდა GIZ გარემოსდაცვითი პროგრამის -ECOserve ფარგლებში, რომლის მიზანი იყოხის გამონაბურღი ნიმუშების ანალზით მერქნის შემატების და ხოვანების (ასაკი) განსაზღვრა. კვლევაემსახურებოდა ტყის ეროვნული აღრიცხვის მიზნებს, რომელიც ხორციელდება GIZ-ის დაფინანსებით.


უცხო, პოტენციურად ინვაზიური მერქნიანი მცენარეების შესწავლა საქართველოს დაცულ ტერიტორიებზე (2019 - 2022)

კვლევის მიზანი იყო უცხო პოტენციურად ინვაზიური მერქნიანი მცენარეების საველე იდენტიფიკაცია, მათიბიოეკოლოგიური მდგომარეობის და გავრცელების ხასიათის შესწავლა, მათი გავლენის და ინვაზიურობისხარისხის შეფასება ადგილობრივი ტყის მაღალი კონსერვაციული ღირებულების ჰაბიტატებზე (HCVF), რომელიც მოქცეულია საქართველოს დაცული ტერიტორიების ფარგლებში. კვლევის მიზნების მიღწევამთავის მხრივ შესაძლებელი გახდა საქართველოს ბიომრავალფეროვნების სტრატეგიის და მოქმედებათაგეგმის B.2. ეროვნული მიზნის მიღწევა დაცული ტერიტორიების ნაწილში, რაც გულისხმობს: ,,2020 წლისთვისშეფასებულია უცხო ინვაზიური სახეობების მდგომარეობა და მათ მიერ გამოწვეული საფრთხეები“.


კლიმატის ცვლილების გავლენის მოდელირება თბილისის მუნიციპალიტეტის ურბანული ტყის ეკოსისტემაზე (model PICUS v1.5) (2019 - 2022)

კვლევის მიზანი იყო თბილისის მუნიციპალური მართვის ქვეშ არსებული ბუნებრივი და ხელოვნურიტყეების ეკოსისტემაზე კლიმატის ცვლილების გავლენის მოდელირება (მოდელი PICUSv1.5), მიმდინარედა მოსალოდნელი (პროგნოზირებული) კლიმატის ცვლილების მიმართ და აღნიშნული ტყის ბიომასის, მასში დეპონირებული ნახშირბადის მარაგებისა და ნახშირორჟანგის ემისიების განსაზღვრა (IPCC, 2006). კვლევამ შესაძლებელი გახდა მოსალოდნელი ცვლილებების გამოკვეთა, როგორც ტყის ფორმაციების, ასევე თითოეული ტყის შემქმნელი სახეობის ზრდის მსვლელობის პარამეტრების დონეზე, მომავალი 100 წლის პერიოდისთვის, 2 სცენარით (მიმდინარე და მოსალოდნელი კლიმატის ცვლილება).


საქართველოს წიწვოვან ტყეებში გავრცელებული მავნე ქერქიჭამიები (2019 - 2020)

წიგნში განხილულია საქართველოს წიწვოვან ტყეებში გავრცელებული უმთავრესი მავნე ქერქიჭამიები. აღწერილია მათი აგებულება, დაზიანების ფორმები, ბიოლოგია, ეკოლოგია, ბუნებრივი მტრები, ბრძოლისკომპლექსური ღონისძიებების ერთობლიობა მათი რიცხოვნობის რეგულირებისათვის.


ინვაზიური მავნე მწერის აზიური ფაროსანას - Halyomorpha halys პოპულაციებში ენტომოპათოგენური მიკროორგანიზმების ძიება საქართველოში (2019)

პროექტი მოიცავდა აზიური ფაროსანას - Halyomorpha halys პოპულაციებში ბუნებრივი მტრების ძიებას, გამოვლენას და შესწავლას, შემდგომ მათი ბიოლოგიურ კონტროლში გამოყენების მიზნით.


აზიური ფაროსანას Halyomorpha halys (Stål, 1855) (Heteroptera: Pentatomidae) ბიოეკოლოგიური თავისებურებები და ბიოლოგიური კონტროლი საქართველოში (2018 – 2022)

პროექტის ფარგლებში შესწავლილია აზიური ფაროსანას ბიოეკოლოგიური თავისებურებები საქართველოსპირობებეში, მათი მკვებავი მცენარეები, გამოვლენილია ბუნებრივი მტრები, გამოცდილია სხვადასხვაბიოლოგიური საშუალებები და დაგენილია მათი ეფექტურობა.


ეკოლოგიურად უსაფრთხო საშუალებების გამოყენება აზიური ფაროსანას Halyomorpha halys წინააღმდეგ საქართველოში (2018 – 2020)

კვლევის მიზანი იყო აზიური ფაროსანას - Halyomorpha halys წინააღმდეგ ბრძოლის ეკოლოგიურად უსაფრთხოინოვაციური ბიოტექნიკური (აგრეგატული ფერომონები) და ბიოლოგიური (მიკოპესტიციდები) მეთოდებისდა გამოყენების რეკომენდაციების შემუშავება.


გარემოსათვის უსაფრთხო ინოვაციური საშუალებებით ბიოთხილის წარმოების ხელშეწყობა (2017 – 2020)

პროექტის ფარგლებში განხორციელდა თხილის ძირითადი მავნებელ-დაავადებების გამოვლენა და მათწინააღმდეგ ბრძოლის ბიოლოგიური საშუალებების დადგენა. მომზადდა რეკომენდაციები სამომავლოდმათი გამოყენების შესახებ ბიოთხილის წარმოებისათვის საქართველოში.


ტყის გენეტიკურად მნიშვნელოვანი სახეობების შესწავლა და ტაქსონომიური იდენტიფიცირება საქართველოში (2017 – 2020)

განხორციელდა ტყის 5 სახეობის (ქართული ნეკერჩხალი - Acer ibericum, ქართული ნუში-Amygdalus georgica, იმერული მუხა-Quercus imeretina, შიშველი თელადუმა-Ulmus glabra, წვრილფოთოლა ცაცხვი-Tilia cordata) ინვენტარიზაცია, მორფომეტრიული და გენეტიკური კვლევები. მომზადდა გავრცელების ამსახველი რუკებიდა მონაცემთა ბაზა.


ინოვაციური მეთოდების დამუშავება საქართველოსათვის ინვაზიური მავნე მწერის ბზის ალურას Cydalima perspectalis მონიტორინგისა და კონტროლისათვის (2016 - 2019)

დადგინდა ინვაზიური მავნე მწერის ბზის ალურას Cydalima perspectalis-ის გავრცელების არეალის დადაზიანების ინტენსივობა დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველოში. შემუშავდა მონიტორინგისა დაკონტროლის კომპლექსური ღონისძიების სტრატეგია, გარემოსათვის უსაფრთხო ინოვაციური მეთოდებისგამოყენებით.


Beauveria bassiana - "Bb007" - ის მასობრივი გამრავლების ტექნოლოგიის დამუშავება მავნე მწერების კონტროლისათვის საქართველოში (2016 - 2018)

პროექტის ფარგლებში შეიქმნა პირველი ქართული, ადგილობრივი წარმოების ბიოპრეპარატი, სავაჭრონიშანით ბოვერ–ჯი (Bover-Ge), მიკოპესტიციდი, წარმოადგენს ბიოტექნოლოგიით შექმნილბიოფორმულაციას, წარმოებულია ენტომოპათოგენური სოკოს Beauveria bassiana-ს ადგილობრივი შტამისსაფუძველზე, რომელიც გამოყოფილია კავკასიონის ქედის ნიადაგიდან და უფრო მეტადააადაპტირებული ადგილობრივ პირობებთან.

ბოვერ–ჯი რეგისტრირებულია საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს, სურსათის ეროვნულ სააგენტოს მიერ 2019 წელს (სარეგისტრაციო #3142). იგი არის პირველი ქართულიმიკოპესტიციდი, ქიმიურის ალტერნატივა, უსაფრთხო ადამიანისა და გარემოსათვის, რაც ხელსშეუწყობს ეკოლოგიურად სუფთა და პროდუქციის წარმოებას.


საქართველოსა და იტალიის ენდემური ენტომოპათოგენური ნემატოდების დახასიათება და მათი პოტენციალის შესწავლა (2016 - 2018)

პროექტის მიზანი იყო ენტომოპათოგენური ნემატოდების ძიება გამოვლენა საქართველოსეკოლოგიურად, კლიმატურად და გეოგრაფიულად განსხვავებულ ზონებსა და რეგიონებში. შესაბამისად, შესწავლილ იქნა მათი მრავალფეროვნება, შეირჩა მაღალვირულენტური და აქტიური შტამები, შემდგომში მათი გამოყენებისათვის მავნე მწერების კონტროლისათვის.


საქართველოს ტყეებში დეპონირებული ნახშირბადის მარაგების შეფასება, კონვერსიული კოეფიციენტების დადგენა (2016 - 2018)

კვლევა განხორციელდა საქართველოს ტყის შემქმნელი ოთხი ძირითადი სახეობის მუხით, რცხილით, ჩვეულებრივი წაბლით და მურყნით გაბატონებული ტყის ფორმაციებში ბიომასის და მათშიატმოსფეროდან დეპონირებული ნახშირბადის საერთო და წლიური მარაგების დადგენა და მათი როლის განსაზღვრა ნახშირბადოვან ციკლში. ასევე განისაზღვრა კონვერსიული კოეფიციენტები - მერქნისმარაგის (მ3) კოვნერსია აბსოლიტურ მშრალ ბიომასაში (ტონა), ცალკეული ფრაქციებისა და ხნოვანებისჯგუფების მიხედვით.


სეზონური სატყეო სკოლა (2016)

სკოლის იდეა ემსახურებოდა ახალგაზრდა სპეციალისტების კვალიფიკაციის ამაღლებას, სატყეოდარგის პოპულარიზაციას, ახალი კადრების მოზიდვას სამეცნიერო მიმართულებით და გრძელვადიანისაერთაშორისო თანამშრომლობის წახალისებას რეგიონულ დონეზე (საქართველო, აზერბაიჯანი, სომხეთი), ასევე მათ საერთაშორისო სამეცნიერო სივრცეში ინტეგრირების ხელშეწყობას. სასწავლოკურსი მოიცავდა ორ მთავარ თემატურ მიმართულებას და მიმართულების შესაბამის თემებს: 1. ტყეების ინვენტარიზაცია, ტყეები და კლიმატის ცვლილება; 2. ტყეების ეკოსისტემები დაბიომრავალფეროვნება, რომელსაც გაუძღვნენ, როგორც ადგილობრივი, ასევე ევროპელი (პოლონეთი, გერმანია, იტალია) შესაბამისი მიმართულების წამყვანი პროფესორები და მეცნიერები. შედგა როგორცსალექციო პრეზენტაციები, ასევე საველე და ლაბორატორიული სწავლება. პროექტში მსმენელებისსახით ჩართული იყვნენ მაგისტრანტები, დოქტორანტები, ასევე საბაკალავრო პროგრამის სტუდენტები.


კოლხეთის ტყის გენეტიკური რესურსების შესწავლა და დაცვა (2015 - 2018)

კვლეები ჩატარდა აჭარის ტყის 8 იშვიათი და გადაშენების პირას მყოფი მერქნიანი სახეობის (უხრავი(Ostrya carpinifolia Scop.), ხემარწყვა (Arbutus andrachne L.) მედვედევის არყი (Betula medwedewii Regel), ქართული ჯონჯოლი (Staphylea colchica Stev.), სმირნოვის შქერი (Rhododendron smirnowii Trautv.) უნგერნისშქერი (Rhododendron ungernii Trautv.). ზეთის ხე (Osmanthus decorus Boiss. & Balansa), უთხოვარი (Taxus baccata L.)) შესწავლისათვის. ლაბორატორიული სამუშაოები მიმდინარეობდა თესლის აღების-დამუშავებისა დასტანდარტების შესაბამისად თესლთა ბანკში შენახვისთვის ამ სახეობების კონსერვაციის მიზნით. თესლის ნიმუშები ინახება სატყეო ინსტიტუტის ლაბორატორიაში.


Beauveria bassiana-ს შტამების ეკომდგრადობის შესწავლა ბიოპესტიციდების წარმოებისა და ბიოტექნოლოგიის ოპტიმიზაციისთვის (2015 - 2017)

პროექტის ფარგლებში შესწავლილი იყო გარემო ფაქტორების (ტემპერატურა, ტენიანობა, ულტრაიისფერი გამოსხივება, pH და ა.შ.) გავლენა Beauveria bassiana-ს ადგილობრივ შტამებზე დაგანისაზღვრა მათი ფერმენტული აქტივობა, რის საფუძველზე შერჩეული იქნა ეკოლოგიურად მდგრადიშტამები, რომელიც გამოყენებული იქნება ბიოლოგიური პესტიციდების ბიოფორმულაციისათვის, მისიწარმოების პროცესების გაუმჯობესებისა და მასობრივი წარმოების ტექნოლოგია ეფექტურობისგაზრდისათვის.


ტყეების ბიოლოგიური დაცვა და მდგრადი ტურიზმის ხელშეწყობა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (2014 - 2016)

პროექტის ფარგლებში გამოკვლეული იქნა ტყის პათოლოგიური მდგომარეობა ბორჯომის ხეობაში, რისთვისაც ტყიდან ლაბორატორიაში ხდებოდა ნაძვის მავნე მწერების და მათი პათოგენების გადაყვანადა კვლევების ჩატარება.


გლობალური დათბობის პირობებში საქართველოს წიწვოვანი ტყეების (სოჭი, ნაძვი, ფიჭვი) ფიტომასისა და დეპონირებული ნახშირბადის მარაგების განსაზღვრა, კონვერსიული კოეფიციენტების შედგენა (2014 - 2016)

პროექტის ძირითად მიზნს წარმოადგენდა გლობალური დათბობის პირობებში, საქართველოსწიწვოვანი ტყეების მიერ შთანთქმული ნახშირბადის მარაგის რაოდენობრივი შეფასება, ნახშირბადოვან ციკლში მათი პარამეტრების დადგენა. შესაბამისად განისაზღვრა წიწვოვან ტყეებშისაერთო ბიომასა და ნახშირბადი საქართველოს ადმინისტრაცილი მხარეების და რეგიონებისმიხედვით. დადგინდა წიწვოვანი ტყეების ბიომასა და ნახშირბადის მარაგების განაწილება კორომისცალკეული ფრაქციების (ღერო, ტოტი, წიწვი, ფესვი), ხნოვანების ჯგუფების (ახალგაზრდა, შუახნოვანი, მომწიფარი, მწიფე, მწიფეზე უხნესი), ტყის ძირითადი კომპონენტების (მთავარი სართული, მოზარდი, ქვეტყე, ნიადაგის ცოცხალი საფარი, ტყის მკვდარი საფარი) და ნიადაგში მკვდარი ორგანულინივთიერებების ბიომასები და მათში დეპონირებული ნახშირბადის ბიომასები. განისაზღვრა წიწვოვანიტყეების ბიომასა და ნახშირბადის წლიური ნამატი.


სადოქტორო კვლევა - ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში ინტროდუცირებული დეკორატიული ბუჩქების ბიოეკოლოგიური თავისებურებანი აჭარის ზღვისპირეთში (2014)

საქართველოს შავი ზღვისპირეთის ინფრასტრუქტურის იერსახე ბევრადაა დამოკიდებული ინტროდუცირებულ დეკორატიულ მცენარეთა ნარგაობაზე. ქალა­ქების, საკურორტო პარკების და რეკრეაციული დასახლებული ადგილების გასამ­წვანებლად წარმატებით გამოიყენება როგორც მარადმწვანე, ისე ფოთოლმცვენი დეკო­რატიული მცენარეები. ინტროდუცირებულ დეკორატიულ მცენარეთა მრავალ­მ­ხრივი მნიშვნელობიდან გამომდინარე, ობიექტურად ისახება მისი ბუნებრივი გავრცელების პირობებიდან შეცვლილ გარემო პირობებში კომპლექ­სურად გამოყე­ნების ამოცანა, რომლის დროსაც ყურადღება ეთმობა დეკორატიულ მცენარეთა ბიოეკოლოგიური საკითხების შესწავლას, შერჩევას, ადაპტაციას, გამრავლებასა და გავრცელებას.

ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში ინტრო­დუცი­რებული დეკორატიული ბუჩქებია: დიდყვავილა აბელია – Abelia grandiflora (Andre) Rhed, იაპონური აუკუბა – Aucuba Japonica Thunb, გარდენია ჟასმინისებრი – Gardenia jasminoides Ellis, იაპონური მაჰონია– Mahonia japonica (Thunb.) DC, ფორზიცია – Forsythia viridissima Lindl,  იაპონური პიერისი – Pieris japonica  Thunb. D.  იაპონური კომში – Chaenomeles japonica (Thunb) Lindl.ex Speech A. ადგილობრივ და ნიადაგურ-კლიმატურ პირობებში გამოირჩევიან უხვი ყვავილობითა და ფორმათა მრავალ­ფეროვნებით. მათი ბიოეკოლოგიური თავისებურებების შესწავლა და გამრავლების პერსპექტიული მეთოდების შემუშავება განსაზღვრავს აღნიშნული თემის აქტუალობას.

დოქტორანტის ძირითად ამოცანას წარმოადგენდა რეალური საარსებო გარემო პირობების გამოვლენა ზემოაღნიშნული მცენარისათვის. აკლიმატიზაციის დროს მიმდინარეობდა ორგანიზმის შინაგანი პროცესების გარდაქმნა ახალი საარსებო გარემო პირობების შესაბამისად. კვლევის მიზანს შეადგენდა ინტროდუცირებული დეკორატიული მცენარეების: დიდყვავილა აბელია, იაპონური აუკუბა, იაპონური მაჰონია, ფორზიცია, იაპონური კომში, ჟასმინისებრი გარდენია და იაპონური პიერისი,  ბიოეკოლოგიური  თავისებუ­რებების შესწავლა, მათი ფიტოდიზაინში გამოყენებისა და ბაღ-პარკებში ფართოდ დანერგვის მიზნით.

მიზნის განსახორციელებლად დასახული იყო შემდეგი ამოცანების გადაწყვეტა: დეკორატიული  მცენარეების (დიდყვავილა აბელია, იაპონური აუკუბა, იაპონური მაჰონია, ფორზიცია,  გარდენია ჟასმინისებრი, იაპონური კომში, იაპონური პიერისი) შერჩევა ბათუმის ბოტანიკურ ბაღში, მათი ზრდა-განვითარების, ადაპ­ტაციის თავი­სებურებების, ვეგეტატიური და გენერაციული გამრავლების ეფექტური ტექნო­ლოგიების შემუშავება, მიღებული ნერგების ბიომეტრიული მაჩვენებლების განსა­ზღვრა, ყვავილების ბიოქიმიური შედგენილობის დადგენა სამკურნალო თუ პარფიუ­მერიულ წარმოებაში გამოყენების პერსპექტივით, დეკორატიული ბუჩქების დანერ­გვა ბაღ-პარკების გამწვანებასა და ფიტოდიზაინში.

წარმოდგენილი ნაშრომის მეცნიერული სიახლე მდგომარეობს იმაში, რომ  აჭარის ზღვისპირეთში პირველად იქნა შესწავლილი მაღალდეკორატიული ეგზოტების: დიდყვავილა აბელია, იაპონური აუკუბა, იაპო­ნური მაჰონია, ფორზიცია, გარდენია ჟასმინისებრი, იაპონური პიერისი, იაპონური კომში - ფენორიტმები, ახალ გარემო პირობებში ადაპტაციის შესაძლებლობები, შემუ­შავებულია თითოეული სახეობის ვეგეტაციური და გენერაციული გამრავლების ეფექტური ტექნოლოგიები, შესწავლილია დეკორატიული და სამკურნალო ღირ­სებანი და დადგენილია მათი გამოყენების პერსპექტივები, როგორც დეკორატიული მიზნებისათვის, ასევე ფიტოდიზაინში. ინტროდუცირებულ მცენარეთა გენოფონდის გაზრდით, კიდევ უფრო კეთილმოეწყობა აჭარის შავი ზღვის სანაპირო ზოლი, გაუმ­ჯობესდება ბაღ-პარკების მწვანე მშენებლობა და ტურისტული ინფრასრუქტურა.

ჩატარებული კველვის შედეგად შესწავლილი იქნა ბიოეკოლოგიური  თავისებურებები, ფენოლოგიური რიტმები, ინტროდუცენტების ბიოეკოლოგიური  თავისებურებებისა და სეზონური განვითარების რიტმის შესწავლის შედეგად დადგინდა, რომ აღნიშნული სახეობები ჩვენს პირობებში ხასიათდებიან ადაპტაციის მაღალი უნარით, სწრაფი ზრდის რიტმით, რეგულარული ყვავილობითა და ნაყოფმსხმოიარობით.

შემუშავდა ვეგეტატიური და გენერაციული გამრავლების ეფექტური ტექნოლოგიები, განისაზღვრა აგროტექნოლოგიური თავისებურებები და მიღებული ნერგების ბიომეტრიული მაჩვენებლები, დადგინდა ზოგიერთი დეკორატიული მცენარის ყვავი­ლების ბიოქიმიური შედგენილობა.

ბუნებრივი თვითგანახლების გზით ყველაზე უკეთ მრავლდებიან: იაპონური პიერისი, ფორზიცია, და იაპონური კომში. გენერაციული გამრავლებისას მაღალი მაჩვენებლებით ხასიათდებიან: დიდყვავილა აბელია, ფორზიცია,  ჟასმინისებრი გარდენია, იაპონური აუკუბა, ვეგეტატიური გამრავლებისას მაღალი მაჩვენებლებით ხასიათდებიან: იაპონური მაჰონია,  ჟასმინისებრი გარდენია, იაპონური კომში.

ვეგეტატიური გამრავლების თავისებურებების შესწავლით დადგინდა, რომ ფესვწარმომქმნელი ჰორმონ – ჰორმოდინ 2-ით კალმების დამუშავებისას, იაპონური პერისი (15%) და იაპონური მაჰონია (17%), ხასიათდებიან დაბალი, ხოლო  სხვა დანარჩენი დეკორატიული ბუჩქები ხასიათდებიან დაფესვიანების კარგი მაჩვენებლებით იაპონური აუკუბა (98%), დიდყვავილა აბელია (95%), ფორზიცია (95%). დეკორატიული ბუჩქების კალმების ჰორმონ – ინდოლილერბომჟავათი დამუშავების შემთხვევაში მაღალი მაჩვენებლებით ხასიათდება იაპონური აუკუბა (98%), დიდყვავილა აბელია (95%), ფორზიცია (95%), ხოლო დაბალი მაჩვენებლით იაპონური პიერისი (21%), იაპონური მაჰონია (25%).

თესლით გამრავლებისას  მაღალი  კოეფიციენტი  მოგვცა დიდყვავილა აბელიამ, ფორზიციამ, ჟასმინისებრი გარდენიამ, იაპონური აუკუბამ, რის გამოც რეკომენდირებულია მათი თესლით გამრავლება.

პარალელურად შესწავლილი იქნა დიდყვავილა აბელიის, ფორზიციის და იაპონური პიერისის ყვავილების ბიოქიმიური შედგენილობა, რომელმაც  გვიჩვენა, რომ ფლავონოლებს ყველაზე დიდი რაოდენობით ნედლ მასაზე გადაანგარიშებისას შეიცავს იაპონური პიერისის ყვავილები (3530,0 მგ/კგ.), ხოლო მშრალ მასაზე გადაანგარიშებისას ფორზიციას ყვავილები (9818,5 მგ/კგ). ლეიკოანტოციანებს დიდი რაოდენობით ნედლ მასაზე გადაანგარიშებისას შეიცავს იაპონური პიერისის ყვავილები (293,0 მგ/კგ), ხოლო მშრალ მასაზე გადაანგარიშებისას ფორზიციას ყვავილები (755,26 მგ/კგ). კატექინებს დიდი რაოდენობით ნედლ მასაზე გადაანგარიშებისას შეიცავს იაპონური პიერისის ყვავილები (245,5 მგ/კგ), ხოლო მშრალ მასაზე გადაანგარიშებისას ფორზიციას ყვავილები (466,31 მგ/კგ), აქედან გამომდინარე, მიზანშეწონილია აღნიშნული სახეობების გამოყენება სამედიცინო  და პარფიუმერიულ წარმოებაში შემდგომი კვლევის საფუძველზე.

ბიოლოგიური თავისებურებების და სამეურნეო-დეკორატიული შეფასების საფუძველზე შესწავლილი ინტროდუცირებული დეკორატიული ბუჩქების ყველა სახეობა მაღალდეკორატიულია მთელი წლის მანძილზე, რაც მათი ფართო გამოყენების შესაძლებლობას იძლევა აჭარის შავი ზღვისპირა ზოლის მწვანე მშენებლობაში.


აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების სატყეო სექტორის რესურსების ეფექტური და მდგრადი გამოყენება (2013 - 2016)

პროექტის მიზანი იყო ხე-ტყის გადამამუშავებელი წარმოების მდგრადი და რესურსდამზოგავი მიდგომების დანერგვის ხელშეწყობა, ევროპის საუკეთესო პრაქტიკის გაზიარების გზით. კვლევები განხორციელდა 10-მდე ხე-ტყის გადამამუშავებ საწარმოში, რომელიც ერთი მხრივ, მოიცავდა წარმოების არსებული მდომარეობის შესწავლას და ხარვეზების იდენტიფიცირებას და მეორე მხრივ, გაუმჯობესების ღონისძიებების დამუშავებას და შეთავაზებას სამიზნე კომპანიებისთვის. პროექტში მონაწილეობდა 11 ქვეყნის პატნიორი ორგანიზაცია, მათ შორის ევროკავშირის 6 და აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნები: საქართველო, უკრაინა, მოლდოვა, სომხეთი და აზერბაიჯანი.


გლობალური დათბობის პირობებში საქართველოს წიფლნარებში ატმოსფერული ნახშირბადის მარაგების განსაზღვრა, კონვერსიული კოეფიციენტების დადგენა (2013 - 2015)

პროექტის ძირითად მიზანს წარმოადგენდა გლობალური დათბობის პირობებში, საქართველოსაღმოსავლური წიფლის ტყეების მიერ შთანთქმული ნახშირბადის მარაგის რაოდენობრივი შეფასება, ნახშირბადოვან ციკლში მისი პარამეტრების დადგენა; მერქნის მოცულობიდან კორომის საერთობიომასაში და ნახშირბადის მარაგში გადასაყვანი კონვერსიული კოეფიციენტების დადგენა.


ზოგიერთი სამკურნალო მცენარის შესწავლა და კულტივირების ტექნოლოგიური სქემის დამუშავება (2013 - 2014)

კვლევები ჩატარდა სამ სამკურნალო მცენარეზე (ვორონოვის თეთრყვავილა, აჭარული ანგელოზა და აჭარული ყოჩივარდა), არეალებისა და მარაგების შესწავლის მიზნით, მათ შორის ვორონოვის თეთრყვავილაზე მომზადდა მასალები და ანასეულის ბაზაზე გაშენდა პლანტაცია CITES-ის კონვენციის შესაბამისად, ლაბორატორიაში მიმდინარეობდა კვლევები თეთრყვავილას ფიზიოლოგიის შესწავლისადა გამრავლების ტექნოლოგიური სქემის შემუშავების მიზნით.


ენტომოპათოგენური სოკოები და ენტომოპათოგენური ნემატოდები, როგორც ბიოლოგიური აგენტები მავნე მწერების ინტეგრირებული დაცვისთვის საქართველოში (2011 - 2014)

პროექტის ფარგლებში განხორციელდა მწერებთან ასოცირებული სოკოების და ნემატოდების გამოყოფამოხდა ნიადაგიდან, დადგინდა მათი გავრცელება და სახეობრივი მრავალფეროვნება. ენტომოპათოგენური სოკოები და ნემატოდები იზოლირებული იქნა ძირითადად საქართველოსსხვადასხვა რეგიონების აგროეკოსისტემებიდან და ბუნებრივი ჰაბიტატებიდან. კვლევები ჩატარდააღმოსავლეთ და დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე გავრცელებულ სხვადასხვა გეოგრაფიულადგილებზე, მათ შორის კავკასიის მთის და კოლხეთის დაბლობის ჩათვლით.


წაბლის კიბოს კვლევა ბალკანეთსა და საქართველოში: პოპულაციების შესწავლა და ბიოკონტროლის მეთოდები (2010 – 2017)

კვლევების მიზანი იყო წაბლის კიბოს-Cryphonectria parasitica კვლევა და ბრძოლის ღონისძიებებზემუშაობა. მთელი ქვეყნის მასშტაბით წაბლნარებში მოპოვებულ იქნა 664 დაზიანების ნიმუში, სადანაცგამოყოფილი და მიღებული ახალი ჰიპოვირულენტური შტამი (CHV-1), აღმოჩნდა ყველაზე კარგიშედეგების მქონე, კვლევაში ჩართული ყველა ქვეყნიდან მოპოვებულ შტამებს შორის.


ენტომოპათოგენური სოკოები. რეგიონალური წარმოდგენა მწერების ბიოკონტროლისათვის ცენტრალურ აზიასა და კავკასიაში (2010 - 2013)

პროექტში ყურადღება გამახვილებულია ანტაგონისტური მიკროორგანიზმების წარმოებაზე, ფორმულირებასა და გამოყენებაზე ბიოლოგიურ კონტროლში. გარდა ამისა, კვლევის კიდევ ერთისაფუძველი იყო ანტაგონისტური მიკროორგანიზმების გენეტიკური ფაქტორების მოლეკულური დაფილოგენეტიკური ანალიზი.


გიორგი ქავთარაძე

პროფესორი; ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი

ნატო კობახიძე

პროფესორი; ლანდშაფტის მენეჯმენტის, საპარკო და სატყეო საქმის პროგრამის ხელმძღვანელი

ნანი გოგინაშვილი

ასოცირებული პროფესორი; ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი

მედეა ბურჯანაძე

ასოცირებული პროფესორი; ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი

ალექსანდრე აფციაური

პროფესორი; ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი

არჩილ სუპატაშვილი

ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის მთავარი მეცნიერ-თანამშრომელი

მანანა კერესელიძე

ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი

ბიძინა თავაძე

ვასილ გულისაშვილის სატყეო ინსტიტუტის უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელი

Goginashvili, N., N. Togonidze, I. Tvauri, Kavtaradze, B. Berdzenishvili, M. Bachilava, N. Gigauri, N. Kobakhidze, Z. Manvelidze and L. Dzadzamia (2026). Study of Pterocarya fraxinifolia populations in Georgia to identify in situ conservation areas. Pak. J. Bot., 58(12).


Kereselidze M., Basilia I., Salukvadze G., Vasadze R. (2026).  Climate Change, Ips typographus Dynamics, and Biological Control by Thanasimus formicarius in  the republic of Georgia. May 7-9, 2026, Kastamonu, Turkey:  The 5th International Forest Entomology and Pathology Symposium (IFEPS 2026).


Kereselidze , N. Guntadze, I. Basilia. (2026). Prospects of Biological Control of the Brown M armorated Stink Bug -Halyomorpha halys (Stål, 1855) (Hemiptera, Pentatomidae) in Georgia Using Egg Parasitoids. Proceedings of the 12th International Scientific Conference «Scientific Research and Experimental Manana Development» London, England, 272-275.


Bakhtiyorov, Z., Chen, F., Chen, Y., Wang, S., Zhang, H., Hu, M., Yue, W., Habibulloev, S., Kavtaradze, G., Rahmonov, O. and Dolgova, E. (2025). Tree‑ring blue‑intensity reconstruction of the April–September temperature maximum in the Greater Caucasus region of Georgia since 1780 CE.

 


Kavtaradze, G., Lexer M. J., Hochauer, C., Chiburdanidze, K., Basilidze, L (2025). Climate change mitigation and adaptation potential of the main forest-forming woody plant species in Eastern Georgia. Book of Abstracts. p.7. International Scientific Conference Dedicated to the 85th Anniversary of the Founding of the National Academy of Sciences of Georgia "Study and sustainable use of natural ecosystems in the conditions of modern climate change", Institute of Hydrometeorology, GTU, Tbilisi, Georgia, December 11, 2025. 


Yaman M, Kereselidze M, Güvendik TS (2025) Occurrence of gregarine parasites of Tenebrio molitor(Coleoptera: Tenebrionidae) in Georgia and Türkiye. Caucasiana 4: 119-124.

 


Burjanadze M., Gorgadze , Tarasco E., Kharabadze N., Manvelidze  N.(2025). Entomopathogenic fungi and nematodes isolated from soil of blueberry orchards in Georgia. Microbial and Nematode Control of Invertebrate Pests IOBC-WPRS Bulletin Vol. 176, 2025 pp. 128-132

 


Metskhvarishvili M., Pagava S., Gorgadze K., Burjanadze M., Vachadze N., Kalandadze I., Beriashvili  (2025). A brief overview of the causes of lung cancer and measurements of radon concentrations.  Journal of Radiobiology and Radiation Safety,  vol.5, №6, 48-54. 


Muradashvili E., Burjanadze M., Tkebuchava Z. (2025). Efficacy of some chemical pesticides against the South American tomato leaf miner Tuta absoluta. Georgian Scientists, Vol. 7 No. 2, 530-538

 


Gorgadze K., Metskhvarishvili Magda., Janikashvili M., Berberashvili T., Burjanadze ,  Vachadze N. (2025). Determination of the temperature interval of direct and reverse martensitic transformation in Ti-Nb alloys by means of electrical resistance and differential thermal analysis. Georgian Scientists ,Vol. 7 Issue 2, 110-121.

 


Muradashvili E., Burjanadze M., Tkebuchava Z., Usmani Sh. (2025). Potential of Pheromone and Yellow Stick Traps for Management of Tuta absoluta (Povolny) (Lepidoptera: Gelechiidae) in Field and Greenhouses. Bull. Georg. Natl. Acad. Sci., vol. 19(193), no. 2.


Muradashvili E., Burjanadze M., Tkebuchava Z. (2025). Potential develop generation of the tomato leaf miner- Tuta absoluta (Meyrick) in Shida Kartly and Samtskhe-Javaxeti region of Georgia. Georgian Scientists, Vol. 7 No. 1 . 330-343. 

 


Manvelidze N., Burjanadze, Jgenti L.. (2025). Entomofauna associated with Oriental spruce (Picea orientalis L.) in the around subalpine forests of Goderdzi Pass  Georgian Scientists".  Georgian Scientists,  Vol. 7 No. 1, 1-8. DOI : 10.52340/gs.2025.07.01.01    E-ISSN: 2667-9760

 


Manvelidze ,  Burjanadze M.,  Jgenti L. (2025). The main bark beetles and their natural enemies in the pine forests of Adjara region (Georgia). Georgian Scientists",  ASSOCIATION FOR SCIENCE,  Vol. 7 No. 1, 119-128. DOI : 10.52340/gs.2025.07.01.01    E-ISSN: 2667-9760, https://doi.org/10.52340/gs.2025.07.01.01

 


Bakhtiyorov, F. Chen, Y. Chen, Sh. Wang, H. Zhang, M. Hu, W. Yue, Sh. Habibulloev, G. Kavtaradze, M. Gurskaya, L. Agafonov, O.Rahmonov, Cătălin-Constantin Roibu, U. Akkemik, N. Köse, Ch. Norman (2024). Historical drivers and future streamflow variations of the Kura River in the Western Transcaucasia region of Georgia: Analysis of tree-ring chronologies from 1720 to 2021 CE, Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology.

 


ვაჩნაძე, ., წერეთელი, გ., აფციაური, ბ., კახაძე, რ., ცაბაძე, გ. (2024). საქართველოს ფიჭვნარებში ნახშირბადის მარაგები რეზერვუარების მიხედვით და მათი როლი კლიმატის ცვლილების შერბილების საქმეში. სამეცნიერო კონფერენცია „მცენარეთა გენეტიკური რესურსები: შესაძლებლობები და გამოწვევები“, გამომცემლობა „უნივერსალი“. თეზისების კრებული, გვ. 160-161. 


Burjanadze, M., Kharabadze, N. (2024). Bover-Ge – Mycopesticide for the control of agricultural and forest pest insects. Biotechnology for environmental management. (In press)


ბერუაშვილი, მ., წერეთელი, გ., კერესელიძე, მ., სარალიძე, მ., წილოსანი, გ., ბილანიშვილი, ზ. (2024). ბიომრავალფეროვნება და ალელოპათია ბოსტნეული კულტურების შერეულ ნათესებში. საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია "მცენარეთა გენეტიკური რესურსები: შესაძლებლობები და გამოწვევები". თბილისი, თეზისების კრებული გვ. 119-120


Chen, F., Bakhtiyorov, Z., Chen, Y., Wang, S., Zhang, H. L., Hu, M., Yue, W., Habibulloev, Sh., Kavtaradze, G., Gurskaya, M.m, Agafonov, L. (2024). Tree Ring Insight on Past and Future Streamflow Variations of the Kura River in Greater Caucasus Region. Available at SSRN 4812380. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.4812380


ქავთარაძე, გ., ბასილიძე, ლ., ავოიანი, ე., მანველიძე, ზ., აფციაური, ბ., გოგინაშვილი, ნ., ბაჩილავა, მ., კობახიძე, ნ. (2024). უცხო მერქნიან მცენარეთა ინვაზია საქართველოს დაცული ტერიტორიების ტყის ჰაბიტატებში თავისუფალი და აგრარული უნივერსიტეტების გამომცემლობა, ISBN 978-9941-8-6267-0, თბილისი, გვ. 280.


Kharabadze, N., Tsiklauri, N., Burjanadze, M., Chkhaidze. N. (2023). Resistance of Georgian Hazelnut (Corylus L.) to Brown Marmorated Stink Bug – Halyomorpha halys (Stål). Journal of Nuts 14(1) 45-59.


ვაჩნაძე, გ., ტიგინაშვილი, ზ., წერეთელი, გ., აფციაური, ბ. (2023). საქართველოს ძირითადი ტყის შემქმნელი სახეობების ბიომასის მოცულობითი კონვერსიული კოეფიციენტები. საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია, სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა და ცხოველთა ბიომრავალფეროვნება, კონსერვაცია და გამოყენების პერსპექტივა, შრომათა კრებული, გვ.59-62. 


ვაჩნაძე, გ., ტიგინაშვილი, ., წერეთელი, ., აფციაური, ., ნაკაიძე, ე. (2023). საქართველოს ტყის ეკოსისტემების ბიომასაში დეპონირებული ნახშირბადის მარაგები. თავისუფალი და აგრარული უნივერსიტეტების გამომცემლობა, 247 გვ.


ბურჯანაძე, მ., ნაზაროვა, წ., ხარაბაძე, ნ. (2023). ნოზემოზი: დიაგნოსტიკა, პროფილაქტიკა, მკურნალობა ინოვაციური პრეპარატებით. თბილისი, 75 გვ.


Kereselidze, M., Pilarska, D., Linde, A., Guntadze, N., Hajek, A. (2023). Seasonal prevalence of Nosema maddoxi infection in Halyomorpha halys, an invasive pest of hazelnut orchards in Georgia. Acta Hortic. 1379,449-454


ბერუაშვილი, ., კერესელიძე, მ. (2023). პესტიციდური აქტივობის მცენარეთა გავლენა მწვანე ფაროსანას (Nezara viridula L.) რიცხოვნობაზე. საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია “სასოფლო - სამეურნეო მცენარეთა და ცხოველთა ბიომრავალფეროვნება, კონსერვაცია და გამოყენების პერსპექტივები” შრომათა კრებული, თბილისი, გვ. 293-297


Kavtaradze, G., Vachnadze, G., Chiburdanidze, K., Tiginashvili, Z., Avoiani, E., Karsimashvili, N., Beria, D. (2023). Growth and Carbon Sequestration Potential of Tbilisi City Forest Under Climate Change Conditions (South Caucasus). Annals of Agrarian Science. Volume 21. №1.


Kavtaradze, G., Basilidze, L., Pergl, J., Avoiani, E., Vahalik, P., Aptsiauri, B., Kobakhidze, N. (2023). Distribution and environmental impact of alien woody species in lowland riparian forest habitats: Case study in the protected areas of Georgia, South Caucasus. J. For. Sci, 69, 401-414. http://dx.doi.org/10.17221/3/2023-JFS


ჯაფარიძე, ., ქავთარაძე, გ., დოლიძე, ლ., გაგოშიძე, გ. (2023). აკადემიკოს ვასილ გულისაშვილის საეტაპო როლი საქართველოში სატყეო მეცნიერების განვითარებაში. აკად. ვასილ გულისაშვილის დაბადებიდან 120 წლისთავისადმი მიძღვნილი სამეცნიერო კონფერენციის შრომათა კრებული. სსმმა, თბილისი.


ქავთარაძე, გ., ჩიბურდანიძე, კ., გოგინაშვილი, ნ., კობახიძე ნ. (2023). ფერმერულ მეურნეობაში პავლოვნიას (Paulownia elongata) მოკლე როტაციის პლანტაციის პროდუქტიულობა. საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენციის ,,სასოფლო-სამეურნეო მცენარეთა და ცხოველთა ბიომრავალფეროვნება, კონსერვაცია და გამოყენების პერსპექტივები“ შრომათა კრებული,146-153.


Gokturk, T., Burjanadze, M., Göksel, T. (2023). First record of Cylindromyia bicolor (Diptera: Tachinidae) as an adult parasitoid of Halyomorpha halys (Heteroptera: Pentatomidae) in the world. Artvin Coruh University Journal of Forestry Faculty, Vol: 24, (1), 249-253


Gokturk, T., Burjanadze, M. (2023). Chemical Composition of Rhododendron luteum Essential Oil and Its Larvacidal Efectiveness on Diprion pini. Proc Zool Soc., 1-7. https://doi.org/10.1007/s12595-023-00466-5


ტიგინაშვილი, ., ვაჩნაძე, გ., წერეთელი, გ., აფციაური, ბ., კახაძე, რ. (2022). აღმოსავლეთ საქართველოს ფიჭვნარების ნიადაგში ჰუმუსისა და ნახშირბადის მარაგები. სამეცნიერო-პრაქტიკულ კონფერენცია, „დავიცვათ ნიადაგი - ჩვენი მარჩენალი და ეროვნული სიმდიდრე“, შრომათა კრებული, თბილისი. 2022. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია.


Kereselidze, M., Pilarska, D., Guntadze, N., Linde, A. (2022). Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae) feeding effects on different agricultural fruits in Georgia orchards. Turkish J. Zoology. 46: 298-303


Kavtaradze, Giorgi, Basilidze, Lado, Pergl, Jan, Avoiani, Elizaveta, Goginashvili, Nani, Kobakhidze, Nato. (2022). Invasive Alien Woody Plants in the Protected Areas of Georgia: Invasive Range, Environmental Impact and Invaded Forest Habitats, 12th International Conference on Biological Invasion, Tartu, Estonia


Kavtaradze, Giorgi, Basilidze, Lado, Vahalik, Petr, Pergl, Jan, Avoiani, Elizaveta, Manvelidze, Zurab. (2022). Distribution and Abundance of Invasive Alien Woody Species in the Protected Areas of Georgia, 12th International Conference on Biological Invasion, Tartu, Estonia


Kharabadze, N., Chkhaidze, N., Abramishvili, T., Göktürk, T., Lobjanidze, M., Burjanadze, M. (2022). First Report of Hierodula transcaucasica Predation on The Halyomorpha halys in Georgia. International Journal of Tropical Insect Science, 1-13


ტიგინაშვილი, ზ., ვაჩნაძე, გ., წერეთელი, გ., აფციაური, ბ., კახაძე, რ. (2022). იმერეთის რეგიონის ტყისშემქმნელ ძირითად  სახეობებათა ტყეებში  ბიომასის და ნახშირბადის მარაგები. მეორე საერთაშორისო სამეცნიერო - პრაქტიკული კონფერენცია ,,ახალი ინიციატივები“. შრომათა კრებული, ქუთაისი


Vachnadze, G., Tiginashvili, Z., Tsereteli, G., Aptsiauri, B. (2021). Estimation of biomass and carbon stock of components of subalpine birch forest of Georgia. Annals of Agrarian Science, vol.19. no. 4, pp 364-376.


ტიგინაშვილი, ზ.თ., ვაჩნაძე, გ.ს., აფციაური, ბ.ნ., წერეთელი, გ.ვ. (2021). ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალის ტყის ეკოსისტემებში აკუმულირებული და წლიურად დეპონირებული ნახშირბადის მარაგები. საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენცია „ინოვაციური კვლევის ასპექტები აგრარულ მეცნიერებებში” მიძღვნილი ს/მ მეც. აკადემიის აკადემიკოსის, პროფესორ გურამ ტყემალაძის 80 წლის იუბილესადმი, შრომების კრებული, გვ. 282-285. საგამომცემლო სახლი “ტექნიკური უნივერსიტეტი”


Niemczyk, M., Bachilava, M., Wróbel, M., Jewiarz, M., Kavtaradze, G., Goginashvili, N. (2021). Productivity and Biomass Properties of Poplar Clones Managed in Short-Rotation Culture as a Potential Fuelwood Source in Georgia, Energies 2021, 14, 3016


Kavtaradze, G., Chiburdanidze, K., Vachnadze, G., Tiginashvili, Z., Avoiani, E., Karsimashvili, N. (2021). Assessing changes in the Biomass and Carbon Sequestration of Tbilisi City Urban Forest, Georgia (South Caucasus), book of abstracts of 2nd Virtual Conference on Climate Change & Sustainability, pp.34-36


Aleksidze, Guram, Japaridze, Givi, Kavtaradze, Giorgi, Barjadze, Shalva. (2021). Invasive Alien Species of Georgia, (Chapter 3 in book of Invasive Alien Species: Observations and Issues from Around the World)


Paule, J., Goginashvili, N., Tvauri, I., Gabashvili, E., Kotetishvili, M., Kobakhidze, N. (2021). Identification and genetic diversity of Acer ibericum (Aceraceae) populations in Georgia (South Caucasus), Journal of Forest Science, 67 (9): 420–426 (SJR – 0,250)


Goginashvili, N., Togonidze, N., Tvauri, I., Manvelidze, Z., Memiadze, N., Zerbe, S., Asanidze, Z. (2021). Diversity and degradation of the vegetation of mountain belt forests of central Adjara (the Lesser Caucasus), Georgia. J. For. Sci, 67: 219–241


ბაჩილავა, ., ქავთარაძე, ., გოგინაშვილი, . (2021). საქართველოში შესწავლილი ვერხვის ახალი ჰიბრიდული კლონების გამოყენების მიზანშეწონილობა სამრეწველო და ენერგეტიკული პლანტაციებისათვის, სსმმა აკადემიკოსის, პროფესორ გურამ ტყემალაძის 80 წლის იუბილისადმი მიძღვნილი საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენცია "ინოვაციური კვლევის ასპექტები აგრარულ მეცნიერებებში“, შრომათა კრებული, გვ. 65-66


ბასილიძე, ., გოგინაშვილი, ., ქავთარაძე, . (2021). ტყის არამერქნული რესურსების შეფასების და მდგრადი სარგებლობის მიდგომები (მცხეთა-მთიანეთის რეგიონის მაგალითზე), სსმმა აკადემიკოსის, პროფესორ გურამ ტყემალაძის 80 წლის იუბილისადმი მიძღვნილი საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენცია "ინოვაციური კვლევის ასპექტები აგრარულ მეცნიერებებში“, შრომათა კრებული, გვ. 67-68


ჯაფარიძე, ., გაგოშიძე, , დოლიძე, ., ქავთარაძე, . (2021). მაღალი ანტივირუსული პოტენციალის მქონემერქნიანების (კავკასიური ფიჭვი- Pinus sosnowskyi Nakai და სხვა) ბუნებრივი განახლება სამცხე-ჯავახეთის რეგიონის რიგ ლოკაციაზე (ბორჯომი, ასპინძა, ახალციხე) - კლიმატის გლობალური ცვლილების ფონზე, პროფესორ გურამ ტყემალაძის 80 წლის იუბილისადმი მიძღვნილი საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენცია "ინოვაციური კვლევის ასპექტები აგრარულ მეცნიერებებში“, შრომათა კრებული, გვ. 61-65


ქავთარაძე, გიორგი, კაპანაძე, პაპუნა, კობახიძე, ნატო. (2021). ტყის მდგრადი მართვის საკითხები საქართველოს პირველ ბიოსფერულ რეზერვატში, სსმმა/გარემოს დაცვის საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილი სამეცნიერო ინტერნეტ კონფერენცია „ტყის ეკოსისტემების გარემოსდაცვითი ფუნქციისოპტიმიზაციის გზები საქართველოში”, შრომათა კრებული p. 988, გვ. 86-93, ISBN 978–9941–8–3423–3


Beruashvili, M., Kereselidze, M., Gorgadze, O. (2021) Hazelnut diseases and their causing pathogens in the hazelnut-growing regions of Georgia. Annals of Agrarian Sciences. Vol. 19 No. 1, page 28-38


Burjanadze, M., Kharabadze, N., Arjevanidze, M. (2021). Bover-Ge – mycopesticedes for the control Brown marmorated stink bug - Halyomorpha halys (Stål) (Hemiptera: Pentatomidae). Annals of Agrarian Science, v 19, 3, p.199-204


Gorgadze, O., Kuchava, M., Lortkipanidze, M., Gratiashvili, N., Burjanadze, M. (2021). The Effectivenes of Entomopathogenic Microorganizsms (Nematodes and Fungi) Against Curculio nucum (Coleoptera: Curculionidae). Bull. Acad. Nac. Sci.Georgia, v, 15:2,108-113


ჯაფარიძე, ., სუპატაშვილი, ., ბურჯანაძე, მ. (2021). სუფთა და ჯანსაღი გარემო მოსახლეობისა და ყოველიცოცხალი ორგანიზმისათვის აუცილებელი სასიცოცხლო პირობაა - გარემოს დაცვის საერთაშორისო დღისადმი მიძღვნილი სამეცნიერო ინტერნეტ კონფ. „ტყის ეკოსისტემების გარემოს დაცვითი ფუნქციისოპტიმატიზ-ის გზები საქართველოში“ სოფლის. მეურნ. მეცნ. აკად. შრომათა კრებული, გვ.97-100


ტიგინაშვილი, ზვიად, ვაჩნაძე, გივი, წერეთელი, გიული, აფციაური, ბესო. (2021). საქართველოს ტყეებშიმკვდარი ორგანული ნივთიერებების ბიომასა და ნახშირბადი, გარემოს დაცვის საერთაშორისო დღისადმიმიძღვნილი სამეცნიერო ინტერნეტ კონფერენცია „ტყის ეკოსისტემების გარემოსდაცვითი ფუნქციისოპტიმიზაციის გზები საქართველოში“, შრომათა კრებული, გვ. 77-83


გოგინაშვილი, ., თვაური, . (2021). საქართველოს ტყის გენეტიკური რესურსების ინვენტარიზაციის მასალები, გამომც. უნივერსალი, თბილისი, 300 გვ.


გოგინაშვილი, ., ქავთარაძე, ., ბაჩილავა, . (2021). ვერხვი: ბიოეკოლოგია, ტაქსონომია და ჰაბიტატები/POPULUS SPP. Bioecology, Taxonomy and Habitats, თავისუფალი და აგრარული უნივერსიტეტების გამომცემლობა, 64 გვ. ISBN 978­9941­8­3370­0


გოგინაშვილი, ., ბაჩილავა, . (2021). ვერხვის მრავალმიზნობრივი პლანტაციები და მათი გაშენების სქემები. გამომც. აგრარული უნივერსიტეტი, თბილისი, 38 გვ.


ტიგინაშვილი, ., ვაჩნაძე, ., წერეთელი, ., აფციაური, ., ყარსიმაშვილი, . (2020). საქართველოს წაბლნარების (Castanea sativa Mill.) ფიტოცენოზებში დეპონირებული ნახშირბადის მარაგები, ინტერნეტ სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენცია, “სატყეო კვლევის პოტენციალი საქართველოში დაპერსპექტივები”, კონფერენციის შრომათა კრებული, გვ. 59-65


ვაჩნაძე, ., ტიგინაშვილი, ., წერეთელი, ., აფციაური, . (2020). საქართველოს წიფლნარების ფიტომასა და ნახშირბადის მარაგები ხნოვანების ჯგუფებისა და ტყის ფრაქციების მიხედვით, სამეცნიერო კონფერენცია - კლიმატის ცვლილება და საქართველოს აგრობიომრავალფეროვნება, შრომათა კრებული, გვ. 61-67


ჩხაიძე, ნ., ლობჟანიძე, მზ., გახოკიძე, კ. (2020). ფიტოპლაზმოზი და მერქნიან მცენარეთა გამძლეობა.


წერეთელი, გ., ვაჩნაძე, გ., ტიგინაშვილი, ზ., აფციაური, ბ. (2019). საქართველოს რცხილის ტყის ნიადაგებში ნახშირბადის მარაგების შეფასება. საქართველოს ს/მ მეც. აკადემია, სამეცნიერო კონფერენცია "საქართველოში სატყეო მეურნეობის მართვის ინტეგრირებული სისტემების ჩამოყალიბების პრობლემები", შრომათა კრებული. საქართველოს ს/მ მეც. აკადემია.


Gorgadze, O., Lortkhipanidze, M., Kereselidze, M., Kokhia, M., Kuchava, M., Nebieridze, D. (2019). Application of Local Entomopathogenic Nematodes and Fungi Against Curculio nucum (Coleoptera: Curculionidae). BioEco2019- International Biodiversity & Ecology Sciences Symposium.p. 331, ISBN: 978-605-80198-0-5 Publication of e-book date: 22.10.2019 (https://bioeco2019.com/)


Pilarska, D., Kereselidze, M., Hoch, G., Linde, A. (2019). Spore viability of microsporidian species isolated from Gypsy moth larvae (Lymantria dispar) after long-term storage in liquid nitrogen. Šumarski list, 7–8: 319–324


Stephan, D., Bernhardt, T., Buranjadze, M., Seib, C., Schafer, J., Maguire, N., Pelz J. (2020). Development of a fluid-bed coating process for soil-granule-based formulations of Metarhizium brunneum, Cordyceps fumosorosea or Beauveria bassiana. Journal of Applied Microbiology, 1-14. doi:10.1111/jam.14826


Supatashvili, A., Burjanadze, M., Berdzenishvili, B., Arjevanidze, M. (2020). Effectiveness of pheromone for the control Box Tree Moth - Cydalima perspectalis in Georgia Annals of Agrarian Science.Vol 17 No 1, 121-127. Volume 18, Number 4, 542-545


Burjanadze, M., Gorgadze, O., De Luca, F., Troccoli, A., Lortkipanidze, M., Kharabadze, N., Arjevanidze, M., Fanelli, E., Tarasco, E. (2020). Potential of native entomopathogenic nematodes for the control of brown marmorated stink bug Halyomorpha halys in Georgia. Biocontrol Science and Technology 2020-06-08T06:47:44Z DOI: 10.1080/09583157.2020.1776217


Lortkipanidze, M., Gorgadze, O., Kuchava, M., Kokhia, M., Burjanadze, M. (2020). Role of the major ecological factors on the formation of nematode fauna. International Journal of Fauna and Biological Studies, 7(2): 65-70


Burjanadze, M., Kharabadze, N., Сhkhidze, N. (2020). Testing local isolates of entomopathogenic microorganisms against Brown Marmorated Stink Bug Halyomorpha halys in Georgia. BIO Web of Conferences, Volume 18, IV All-Russian Plant Protection Congress with international participation “Phytosanitary Technologies in Ensuring Independence and Competitiveness of the Agricultural Sector of Russia


Burjanadze, M., Kharabadze, N, Chkhaidze, N. (2020). Natural enemies and its potential for the control of Brown marmorated stink bug - Halyomorpha halys. in Georgia BIO Web of Conferences


Burjanadze, M., Gorgadze, O., De Luca, F., Troccoli, A., Lortkipanidze, M., Kharabadze, N., Arjevanidze, M., Fanelli, E., Tarasco, E. (2020). Potential of native entomopathogenic nematodes for the control of brown marmorated stink bug Halyomorpha halys in Georgia. Biocontrol Science and Technology 2020-06-08T06:47:44Z DOI: 10.1080/09583157.2020.1776217


Kavtaradze, Giorgi, Basilidze, Lado, Pergl, Jan, Avoiani, Elizaveta, Aptsiauri, Besarioni, Kobakhidze, Nato. (2020). Invasive woody species and their potential environmental impact on natural riparian and lowland forests of Eastern Georgia (case study of the Gardabani managed reserve). Book of Abstracts of 11th International Conference on Biological Invasion, Vodice, Croatia, 81


Kavtaradze, Giorgi, Basilidze, Lado, Pergl, Jan, Vahalik, Petr, Avoiani, Elizaveta. (2020). Distribution Pattern of Invasive Alien Woody Species in Protected Areas of Eastern Georgia (South Caucasus). Book of Abstracts of 11th International Conference on Biological Invasion, Vodice, Croatia, 11


Goginashvili, N., Ekhvaia, J., Doborjginidze, R., Bachilava, M., Tvauri, I., Kobakhidze, N. (2020). Comparative analysis of the three Caucasian oak taxa in Georgia (South Caucasus) based on leaf macromorphological variation. J. Annals of Agrarian Science Vol. 18 No. 4 490–499


Kereselidze, Manana, Pilarska, Daniela, Linde, Andreas, Sanscrainte, Neil D., Hajek, Ann E.(2020). Nosema maddoxi infecting the brown marmorated Stink bug, Halyomorpha halys (Stål) (Hemiptera: Pentatomidae), in the Republic of Georgia, Biocontrol Science and Technology, DOI: 10.1080/09583157.2020.1787346


Gorgadze, O., Kereselidze, M., Beruashvili, M., Bagaturia, N. (2020). Fauna of Nematodes of Georgian Hazelnut Soils and Its Entomopathogenic Forms. Bulletin of the Georgian National Academy of Sciences, vol.14, no.2, 94-100


ჯაფარიძე, ., სუპატაშვილი, . (2020). ფიჭვის ხმობის მიზეზები თბილისსა და მის შემოგარენში,“ საქ. სოფ.მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემია, ილიას სახელმწ. უნივერსიტეტი. ინტერნეტ სამეცნიერო პრაქტიკული კონფერენცია, „სატყეო კვლევის პოტენციალი საქ-ში და პერსპექტივებივები, 20-22/07, გვ. 76-80


ჯაფარიძე, ., სუპატაშვილი, ა. (2020). კლიმატური ცვლილებები ბიომრავალფეროვნებაზე- ტყის ცოცხალ ორგანიზმებზე. სოფ. მეურნ. მეცნიერებათა აკადემიის სამეცნიერო კონფერენცია „კლიმატის ცვლილება და საქართველოს აგრობიომრავალფეროვნება“, შრომათა კრებული, თბილისი. გვ.136-140


თარხან-მოურავი, ., ქევანიშვილი, ., თარხან-მოურავი, ., ქუთათელაძე, ., შაქარიშვილი, ., ყვავილაშვილი, ., ჯაფარძე, ., სააკაშვილი, ., ელიავა, ., კაკულია, ., გულუა, ., ტაბიძე, ., სუპატაშვილი, . (2020). კურორტოლოგისა და კურორტოთერაპევტის მცირე ენციკლოპედია, - ბაბაევო-ჰოფგასტაინი, თბილისი,გამ. „მთაწმინდელი“, ტომი II, 184 გვ.


ბურჯანაძე, ., სუპატაშვილი, . (2020). საქართველოს წიწვოვან ტყეებში გავრცელებული მავნექერქიჭამიები. საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბ-სი. 104 გვ.


Kunelauri, N., Baramidze, V., Mikeladze, E., Shubladze, E., Koridze, K., Kharabadze, N., Burjanadze, M. (2019). Genotype diversity and pathogenicity of Beauveria spp. Isolates from different ecoregions of Georgia Annals of Agrarian Science, Vol. 17, No 1, pg. 90-101


Supatashvili, A., Burjanadze, M., Berdzenishvili, B. (2019). New invasive pest - box tree moth Cidalima perspectalis Walker. (1859)- in Gerrgia on Colchic box tree Buxus colchica Pojark. main aspects of biology of th pestand measures for its control. Annals of Agrarian Science. Vol 17 No 1, 121-127


Kereselidze, M., Pilarska, D., Linde, A. (2019). First Record of a Microsporidium in the Population of Brown Marmorated Stink Bug Halyomorpha halys (Stål, 1855) (Heteroptera: Pentatomidae) in the Republic of Georgia. Acta zoologica bulgarica., 71 (3), 2019: 427-432


Kereselidze, M., Pilarska, D., Linde, A. (2019). Detection and prevalence of a microsporidium in the population of Brown Marmorated Stink Bug Halyomorpha halys (Heteroptera:Pentatomidae) in the Republic of Georgia. International Congress on Invertebrate Pathology and Microbial Control & 52 and Annual Meeting of the Society for Invertebrate Pathology & 17th meeting of the IOBC-WPRS working group “Microbial and Nematode Control of Invertebrate Pests” 28th July- 1stAugust, Valencia


ქავთარაძე, . (2019). სასოფლო-სამეურნეო ლექსიკონი (თანაშემდგენელი). საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემია, საქართველოს აგრარული უნივერსიტეტი. ISBN 978-9941-8-1017-6, 86-87 გვ. თბილისი


ქავთარაძე . (2019). სატყეო სექტორის ინსტიტუციური მოწყობის გამოწვევები და მდგრადი გადაწყვეტის გზები, მართვის ინტეგრირებული სისტემის ჩამოყალიბებისთვის, სსმმა სამეცნიერო კონფერენციის „საქართველოში სატყეო მეურნეობის ინტეგრირებული მართვის სისტემების ჩამოყალიბების პრობლემები“ შრომათა კრებული, თბილისი


კერესელიძე, ., ბერუაშვილი, . (2019). თხილის მავნებელ-დაავადებები და მათი მართვაბიომეურნეობაში. გამომცემლობა „უნივერსალი“. (ბროშურა) 63 გვ.


Kharabadze, N., Chkhaidze, N., Burjanadze, M., Lobjanidze, Mz. (2019). Brown Marmorated Stink Bug, Halyomorpha halys,a new hazard for biodiversity of Georgia. 1st International Scientific Advances and perspectives of Biodiversity Research and Conservation in Georgia. Tbilisi, Georgia


Kharabadze, N., Chkhaidze, N., Lobzhanidze, M., Burjanadze, M. (2019). Natural enemies as potential 3. biological agents for the control of Brown Marmorated Stink Bug (BMSB) - Halyomorpha halys in Georgia. International Conference “Brown Marmorated Stink Bug (BMSB) – Phytosanitary Regulatory Framework “. Tbilisi, Georgia


Burjanadze, M., Ckhaidze, N., Kharabadze, N. (2019). ENTOMOPATHOGENIC FUNGI AND NEMATODES AS BIOCONTROL AGENTS OF BROWN MARMORATED STINK BUG - Halyomorpha halys IN GEORGIA. VIII Congress of Plant Protection. Zlatibor, Serbia


Chkhaidze, N., Gakhokidze, K., Lobjanidze, M., Burjanadze, M. (2018). Morphogenesis, Transpiration, Pigments and Resistance of grapevine (Vitis vinifera L.) to Phytoplasma. Annual Congress on Plant Science and Bio Security, Valencia, Spain.


ბიწაძე, ნ., ბერუაშვილი, მ., პავლიაშვილი, ქ., ხაზარაძე, რ., ჯორჯაძე, ა., ჭაბაშვილი, გ., შანიძე, ს., კობახიძე, ნ. (2018). საქართველოს მიკოლოგიურ ჰერბარიუმში აღწერილი მუხის მთავარი სახეობები და მათზე ასოცირებული სოკოები. Annals of Agrarian Science.


Vachnadze, G., Tiginashvili, Z., Tsereteli, G., Aptsiauri, B., Basilidze, L. (2018) Carbon Stock Sequestered in the phytocenosis of oak forests in Georgia. Annals of Agrarian Scince, Vol. 16, #4, 476-480


Vachnadze, G., Tsereteli, G., Tiginashvili, Z., Aptsiauri, B. (2016). Carbon stock sequestered from the atmosphere by coniferous forests of eastern Georgia in conditions of global warming, Annals of Agrarian Scince, 14, #2, pp. 127-132


Vachnadze, G., Tsereteli, G., Tiginashvili, Z., Aptsiauri, B. (2016). Carbon stock sequestered from the atmosphere by coniferous forests in Svaneti, Annals of Agrarian Scince, Vol.14, #3, 269-278


ქავთარაძე, . (2016). სწრაფმზარდი მერქნიანი სახეობების ბუნებრივი განახლების გამოკვლევის მეთოდოლოგიური საკითხები. გამომცემლობა "მწიგნობარი" ISBN 978-9941-450-69-3, 85 გვ.


თავაძე, ., სუპატაშვილი, . (2016). ბორჯომ–ბაკურიანის რეგიონის ტყეების წიწვიანი სახეობების – ფიჭვი, ნაძვი, სოჭი ძირითადი დაავადებანი. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნ–თა აკადემიის მოამბე(სამეცნიერო შრომათა კრებული), №1(35) თბილისი, გვ. 76-79


თავაძე, ., სუპატაშვილი, . (2016). ჩვეულებრივი კვიპაროზის (Cupressus sempervirens) კიბო საქართველოში. საერთაშორისო რეფერირებული სამეცნიერო–პრაქტიკული ჟურნალი „სატყეო მოამბე“. თბილისი


Supatashvili, A., Goginashvili, N., Kereselidze, M. (2016). Distribution and some biological data of sycamore lace bug – Corythucha ciliate Say (Heteroptera, Tingidae) in Georgia. Annals of Agrarian Science. Vol.14, №2, p. 22-25


სუპატაშვილი, ., თარხან-მოურავი, ., გოგინაშვილი, ., თავაძე, . (2016). ჯანსაღი ტყეები და ეკოტურიზმის განვითარების პერსპექტივები ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მონოგრაფია, გამომცემლობა „უნივერსალი“. თბილისი. 115 გვ.


Burjanadze, Medea, Gaganidze, Dali, Arjevanidze, Mariam, Nakaidze, Elena, Tsereteli, Giuli. (2016). Identification of Bacillus in Population Colorado Potato Beetle Leptinotarsa decemlineata Say and Mottled Umber Erannis defoliaria Clerrck in Georgia. Bull. Acad. Nac. Sci.Georgia, v,10,2:133-137


Goginashvili, N. (2016). Poplars (Populus spp.) in wild /rural landscapes and their use in windbreak strips of Georgia, Scientific periodical journal. Formation of Urban Green Areas. ISSN 1822-9778, T. 1 (13), Klaipeda, Lithuania, pp.90-98


გოგინაშვილი, . (2016). ქარსაფარი ზოლების მნიშვნელობა და გაშენების სქემები საქართველოსთვის. საქართველოს სოფლის მეურნეობის მეცნიერებათა აკადემიის მოამბე, ტ. 2(36) თბილისი, 141-145


Kereselidze, M., Beruashvili, M. (2016). Biological potential of the entomopathogenic fungiIsaria fumosorosea Wize for biocontrol of pest insects at urban area plants in Georgia .International scientific –practical conference: ”Formation of Urban Green Areas 2016: Plants and Man” 1 (13). 186–190. Klaipėda, Lithuania


Pilarska, D., Hajek, A. E., Keena, M., Linde, A., Kereselidze, M., Georgiev, G., Georgieva, M., Mirchev, P., Takov, D., Draganova, S. (2016). Susceptibility of nun moth, Lymantria monacha, larvae to the entomopathogenic fungus Entomophaga maimaiga under laboratory and field conditions. Acta zoologica bulgarica. 68 (1) 117-126 ISSN: 0324-0770, ISI IF:0.309


Tiginashvili, Z., Vachnadze, G. (2016). Carbon stock sequesteres from the atmosphere byconiferous forests in Svaneti, Annals of Agrarian Science vol. 14, no. 3


Tiginashvili, Z., Vachnadze, G. (2016). Carbon stock sequestered from the atmosphere by coniferous forests of eastern Georgia in conditions of global warming, Annals of Agrarian Science vol. 14, no. 2


ვაჩნაძე, ., წერეთელი, ., ტიგინაშვილი, ., აფციაური, ., ნიშნიანიძე, ქ. (2016). გლობალური დათბობის პირობებში საქართველოს წიწვოვანი ტყეების (სოჭი, ნაძვი, ფიჭვი) ფიტომასისა და დეპონირებული ნახშირბადის მარაგები და კონვერსიული კოეფიციენტები. გამომცემლობა "მწიგნობარი" თბილისი 130 გვ.


Tsintskaladze, Eprikashvili, Urushadze, Kordzakhia, Sharashenidze, Zautashvili, Burjanadze. (2016). Nanomodified natural zeolite as a fertilizer of proponged activite. Annals of Agrarian Science


Vachnadze, G., Tiginashvili, Z., Tsereteli, G., Aptsiauri, B. (2015). Definition of organic carbon reserves in soils of coniferous forests of Borjomi-Bakuriani, Bulletin of the Academy of Agricultural Sciences of Georgia, Vol. 34, pp. 148-152


Burjanadze, M., Supatashvili, A. (2015). Relationships between forest insects & pathogens and global climate change. Complex Networks and Climate Variability. Vienna, Austria, p. 11


Supatashvili, A., Burjanadze, M. (2015). Pathogens and nematodes of bark beetles (Coleoptera: Scolytidae) in Georgia coniferous forest. International Congress on Invertebrate Pathology and microbial Control and the 48th Annual Meeting of the Society for Invertebrate Pathology. Vancouver, Canada. p. 87


Supatashvili, A., Burjanadze, M., Lortkipanidze, M. (2015). Influence of ecological factors on the formation of nematode fauna of spruce bark beetle Ips typographus (Col., Scolytidae). IUFRO meeting, Population Dynamics of Integrated control of Forest defoliating and other insects”. Sopot, Poland. p. 80


Burjanadze, M., Lortkipanidze, M., Supatashvili, A., Kajaia, G. (2015). Nematodes Associated with Bark Beetle Ips typographus in Borjomi Georgia. Georgian National Academy of Sciences, Bulletin, Georgian Academy Press, vol. 9. no.1. p.163-167


Gorgadze, O., Lortkipanidze, M., Ogier, J.C., Tailliez, P., Burjanadze, M. (2015). Steinernema tbilisiensis sp.n. (Nematoda :Steinernematidae), a new species of entomopathogenic nematode from Georgia. Journal Agriculture Science and Technology vol. 5, 5:264-276


Burjanadze, M., Gaganidze, D., Arjevanidze, M., Nakaidze, E., Tsereteli, G., Kharadze, Sh. (2015). Bacillus associated with Colorado Potato Beetle – Leptinotarsa decemlineata Say and the Mottled Umber - Erannis defoliaria Clerrck in Georgia. IOBC wprs, Bulletin OILBN, Vol. 94, 283-287


Burjanadze, M., Lortkipanidze, M., Supatashvili, A., Kajaia, G. (2015). Nematodes Associated with Bark Beetle Ips Typographus in Borjomi Gorge. Bull. Acad. Nac. Sci.Georgia, v,9,1: 163-176


თავაძე, . (2015). ჭადარი სიცოცხლის ხე. საერთაშორისო რეფერირებული სამეცნიერო–პრაქტიკულიჟურნალი „სატყეო მოამბე“, თბილისი, #8. გვ. 25-27


თავაძე, . (2015). ეკოლოგიური ეტიუდები. ტ. II, თბილისი, გამომც. „ეთნოპოლიტიკა“, 213 გვ.


ვაჩნაძე, ., ტიგინაშვილი, ., წერეთელი, ., აფციაური, ., ნაკაიძე, ., ნიშნიანიძე, ქ. (2015). აღმოსავლეთ საქართველოს წიფლნარების ფიტომასა და მასში დეპონირებული ნახშირბადის მარაგი. მწიგნობარი. თბილისი, გვ. 95


Vachnadze, G., Tiginashvili, Z., Tsereteli, G. (2014). Stocks of biomass of the subalpine forests and of the accumulated in them carbon, Bulletin of the Academy of Agricultural Sciences of Georgia, Vol. 33, pp. 74-78


თავაძე, ., სუპატაშვილი, ., კაპანაძე, ., მამალაძე, . (2014). აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკისფოთლოვანი ტყეების პათოლოგიური მდგომარეობა. საერთაშორისო რეფერირებული სამეცნიერო–პრაქტიკული ჟურნალი „სატყეო მოამბე“, თბილისი, #8, გვ.55-69


Burjanadze, M., Gogebashvili, M., Ivanishvili, N., Abramishvili, T. (2014). Radiobiological methods for screening of resistant streins of Beauveria bassiana. Annals of agrarian science, vol. 12, no.3, pp.66-70


Goginashvili, N., Chkhaidze, N., Manvelidze, Z. (2014). Assessment of ecological condition of Galanthusworonowii Losin. And Senecioplatyphyllus M. B. in Western Georgia. Materials of the Third International Symposium of Biology of Rare and Endemic Plant Species. Antalia, Turkey. p. 62


Chkhaidze, N., Goginashvili, N. (2014). Some Morpho-anatomical description of seeds Galanthus woroniwii Losinsk. from West Georgia. Materials of III International Scientific Conference “Modern Phytomorphology MMXIV”, Lviv, v. 1. 59-66


Beruashvili, M., Kereselidze, M., Goginasvili, N. (2014). Study of Alternaria leaves spot of some ornamental plants in Georgia. Information Bulletin IOBC EPRS # 46, Kazakhstan, Almaty, 28-30


Pryshchepa, L., Voytka, D., Goginashvili, N. (2014). Current situation of bark beetle (IpstypographusL.) in the forests of Belarus and Georgia. Information Bulletin IOBC EPRS # 46, Kazakhstan, Almaty, 111-114


Kavtaradze, G., Kobakhidze, N. (2014). Global Importance of Georgian Forest Biodiversity, Book of abstracts of XXIV IUFRO World Congress, pp. 242-245, Salt Lake City, Utah, USA


ტუღუში, ., ქავთარაძე, . (2014). სოჭის ბუნებრივი განახლების მდგომარეობა, ტანას ხეობის ჩიტისთვალიან-მჟაველიან სოჭნარებში, სუხიშვილის უნივერსიტეტის მე-5 საერთაშორისო კონფერენცია "თანამედროვეობის მეცნიერული საკითხები“, გვ. 198-200  


ქავთარაძე, ., კობახიძე, . (2014). ტყის მეურნეობის განვითარების ისტორიული ასპექტები საქართველოში, სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციის "ტყეების მდგრადი მართვის თანამდეროვე გამოწვევები კავკასიაში". თეზისების კრებული, გვ. 14-15


ქავთარაძე, . (2014). ტყეზე საკუთრების ფორმები საქართველოში, სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციის ტყეების მდგრადი მართვის თანამდეროვე გამოწვევები კავკასიაში. თეზისების კრებული, გვ. 12-13


Chkhaidze, N., Goginashvili, N., Manvelidze, Z., Zurabishvili, M. (2014). Some Morphological and Anatomical description of seeds Galanthus woroniwii Losinsk. from West Georgia. Modern Phytomorphology. v. 1. 59-66


ბერუაშვილი, მ., გოგინაშვილი, ნ., ჩხაიძე, ნ., კერესელიძე, მ. (2014). თეთრყვავილას პარაზიტების შესწავლის მასალები. პარაზიტოლოგიის აქტუალური პრობლემები საქართველოში. საქართველოს პარაზიტოლოგთა XII სამეცნიერო კონფერენციის მასალები, თბილისი. გვ. 237-243


Supatashvili, A., Tavadze, B. (2013). Pathological Status of Chestnut Stands in Georgia (Caucasus), Annals of Agrarian Science. Vol.11, №1, p. 107-110


ვაჩნაძე, ., ტიგინაშვილი, ., წერეთელი, ., აფციაური, ბ. (2013). ლაგოდეხის ნაკრძალის ტყის. ეკოსისტემების ბიომასა და ნახშირბადის მარაგები”, გამომცემლობა შპს „მგ“, თბილსი, 78 გვ.


ქავთარაძე, . (2013). ტყის მართვის პოლიტიკა საქართველოში: წარსული გამოცდილება და ტენდენციები, სუხიშვილის სასწავლო უნივერსიტეტი სამეცნიერო კონფერენციის მასალები "თანამედროვე მეცნიერული საკითხები“, გვ. 124-128


ქავთარაძე, გ., კობახიძე, ნ. (2013). სწრაფმზარდი ხე მცენარეების მიზნობრივი ინტროდუქციის გამოწვევები, ბათუმის ბოტანიკური ბაღის დაარსებიდან 100 წლისთავისადმი მიძღვნილი საიუბილეო საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციის მასალები. გვ. 131-133


Burjanadze, M., Nakaidze, E., Arjevanidze, M., Abramishvili, T. (2013) Effects of endemic strains of Beauveria bassiana (Bb023) and Metarhizium anisopliae (M027) against FWW - Hyphantria cunea (Lepidoptera: Arctiidae) in Georgia IOBC wprs, Bulletin OILBN, Vol. 90, 97-101


Gorgadze, O., Lortkhipanidze, M., Tailliez, P., Burjanadze, M., Kuchava, M. (2013). Field evaluation of Entomopathogenic nematodes for controlling FWW Hyphantria cunea (Lepidoptera: Arctiidae) in West Georgia. IOBC wprs, Bulletin OILBN, Vol. 90, 293-296


Chkhaidze, N., Goginashvili, N., Zurabishvili, M. (2013). Leaf Morphology and Anatomy of Galanthus woronowii from Guria and Adjara. Turkey


Chkhaidze, N., Goliadze, V., Manvelidze, Z., Zurabishvili, M., Beruashvili, M. (2013). Results of study of bulbs of Galanthus woronowii Lozinsk spread in forests of Adjara and Guria. 7-8


სუპატაშვილი, . (2012). საქართველოს ტყის ფოთლით მკვებავი ხერხიები (Hymenoptera: Pamphilidae; Tenthredinidae; Argidae; Cimbicidae), საქ. სოფლის მეურნეობის აკადემიის „მოამბე“. თბილისი. ტ.30, გვ. 57-65


სუპატაშვილი, . (2012). საქართველოში გავრცელებული ახალი ინვაზიური დენდროფილური მავნებლები, საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენცია „დედამიწა - ბუნებრივი კატაკლიზმები და ტყეები“.ქობულეთი. გვ. 74 – 81


Supatashvili, A., Tavadze, B. (2012). The new outbreak cycle of Ips typographus L. in the spruce forests of Samtskhe-Javakheti,International Scientific Conference Biological Plant Protection, Problens and Contemporary Achievements. Book of Abstrcts. Agricultural University of Georgia. Tbilisi, Georgia, p. 20


გოგინაშვილი, . (2012). საქართველოს ტყის ფოთლით მკვებავი ხერხიები (Hymenoptera: Pamphilidae; Tenthredinidae; Argidae; Cimbicidae). საქართველოს ს/მ მეცნ. აკადემიის “მოამბე”, თბილისი, ტ. 30, 57-65


გოგინაშვილი . (2012). მოკლე ენტომოლოგიური ორენოვანი ნომენკლატურული ლექსიკონი (ლათინურ-ქართული, ქართულ-ლათინური). გამომც. “უნივერსალი”, თბილისი, 318 გვ.


გოგინაშვილი . (2012). ახალი ინვაზიური სახეობა წაბლის მენაღმე ჩრჩილი Cameraria ohridella Deschka & Dimic (Lepidoptera: Gracillariidae) საქართველოში, საქართველოს ს/მ მეცნ. აკადემიის “მოამბე” ტ. 31, თბილისი. 125-128


ქავთარაძე, ., ბაჩილავა, . (2012). ფიჭვის ზოგიერთი სწრაფმზარდი სახეობის მიზნობრივ მეტყევეობაში გამოყენების ეფექტიანობის საკითხები, საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციის "ხელოვნური ფიჭვნარების ბიომრავალფეროვნება და მისი ინტეგრირებული დაცვა“ მასალები, გვ. 74-76


Burjanadze, M., Lortkipanidze, M., Gorgadze, O. (2012). Influence of ecological factors on the formation of Nematode fauna of Bark Beetles (Coleoptera:Scolitidae). Bull. Acad. Nac. Sci.Georgia, vol 6,1: 133-136


Göktürk, T., Burjanadze, M., Aksu, Y., Supatashvili, A. (2012). Morphology, biology, damage and control of Tortrix viridana L. (Lepidoptera:Tortricidae) Kazbegi Nationalpark in Republic of Georgia. Forest entomology and pathology symposium., v.1, 289-294